====== Infiltratie ======

===== Definitie =====
[{{:onderdeel:infiltratie:infiltratie_plasvorming.jpg?300|Plasvorming door beperkte infiltratie.}}] {clear}
Infiltratie is het in de grond dringen van water.

===== Golfregels  =====
Welke relatie heeft infiltratie met de spelregels?
Graag verwijzen wij hiervoor naar de meest recente Golfregels en Amateurstatus Regels van de Nederlandse Golf Federatie of naar Rules of Golf and the Rules of Amateur Status.
 
Verwezen wordt naar:

**Deel II Definities:**

**Laterale [[onderdeel:waterhindernis]] – Lateral water hazard**

**Obstakels – Obstructions**

Zie ook [[onderdeel:baan]]

**Tijdelijk water – Casual water**

**[[onderdeel:Waterhindernis]] – Water hazard** 

Zie ook [[onderdeel:hindernis]]

===== Functie =====
De functie van infiltratie is verticale afvoer van water of het aanvullen van de watervoorraad in de (onder)grond, het grondwater. Zie ook [[onderdeel:beregening]]. Oppervlaktewater, verkregen door neerslag, beregening of irrigatie, dringt via de poriën tussen de gronddeeltjes de grond in (het infiltreert). De mate waarin en de diepte, zijn afhankelijk van de hoeveelheid water, de grondsoort en in de grond aanwezige storende lagen. 

===== Vorm =====
Het is niet zo dat grondwater altijd van hoog naar laag stroomt, dit wordt veroorzaakt door verschillen in druk en in de stijghoogte. Grondwater stroomt altijd van punten met een hoge stijghoogte naar punten met een lage stijghoogte. Opvallend op de golf[[onderdeel:baan]] zijn die plaatsen waar de infiltratie stagneert, waar de grond drassig wordt en/of blijft en waar plasvorming optreedt. Dit kan van korte tot langere duur zijn. 

Foto 1, 2 en 3 hierna: Stagnerende infiltratie in [[onderdeel:bunker]]s, op veel belopen of bereden delen van de [[onderdeel:fairway]] en bij [[onderdeel:green]]s.

[{{:onderdeel:infiltratie:vorm_1.jpg?300|Foto 1. Plasvorming in bunker; tijdelijk water.}}]
[{{:onderdeel:infiltratie:vorm_2.jpg?300|Foto 2: Gebrekkige infiltratie door een verstoorde ondergrond.}}]
[{{:onderdeel:infiltratie:vorm_3.jpg?300|Foto 3: Gebrekkige infiltratie door een verstoorde ondergrond.}}]

===== Techniek =====
Bij geringe wateraanvoer blijft het geïnfiltreerde water in de grond, onder het maaiveld ‘hangen’ (het zgn. hangwater). Bij veel aanvoer zakt het water door tot het een niet doorlatende laag bereikt. Boven deze niet doorlatende laag raakt de grond verzadigd, als een volgelopen spons. De hoogte tot waar deze verzadiging optreedt, is het grondwaterpeil. Dit kan plaatselijk sterk verschillen en blijvend of tijdelijk van aard zijn. De beschikbaarheid van grondwater voor plantenwortels, is afhankelijk van de hoeveelheid hangwater en van het door de capillaire werking omhoog gezogen grondwater. Ook dit verschilt per grondsoort en kan plaatselijk en periodiek sterk verschillen. Op kleigrond is de capillaire stijging hoger dan op zandgrond.

[{{:onderdeel:infiltratie:techniek_1.jpg?300|In korte tijd kan er veel water vallen.}}]{clear}

Water kan bij droogte ook worden aangevoerd via de drainagepijpen, die normaal voor de afvoer zorgen. Bij hoge waterstanden zorgen overloopbuizen of overstorten, voor afvoer van het water naar bufferbekkens of openbaar oppervlaktewater. Zie ook [[onderdeel:beregening]].

Van belang is een goed waterbeheer door de [[onderdeel:baan]], wat ook de tijdige afvoer van overtollig water inhoudt. Hiervoor aangebrachte drainage helpt daarbij, maar wordt ondersteund door afvoerputten in lager gelegen delen van de [[onderdeel:baan]]. Deze kunnen zijn aangesloten op afvoerpijpen naar greppels, sloten of plassen. Ook de tijdelijke inzet van waterpompen kan nodig zijn bij calamiteiten. Uit oogpunt van duurzaamheid en behoud van water op de locatie, kunnen aangelegde wadi's hier behulpzaam zijn.

Foto 1, 2 en 3 hierna: Aanbrengen van goede waterafvoer is van belang bij stortbuien of langdurige regen.

[{{:onderdeel:infiltratie:techniek_2.jpg?200|Foto 1: Riool werkzaamheden voor afvoer van overtollig hemelwater.}}]
[{{:onderdeel:infiltratie:techniek_3.jpg?300|Foto 2: Inkijk in een afvoerput voor overtollig hemelwater.}}]
[{{:onderdeel:infiltratie:techniek_4.jpg?300|Foto 3: Een afvoerput voor overtollig hemelwater in de fairway.}}]


===== Probleemplaatsen =====
Gebrekkige, slechte of storende infiltratie kan door diverse oorzaken op diverse plaatsen optreden. 

__De oorzaken van slechte infiltratie kunnen zijn:__
  *Slecht doorlatende lagen in de (onder) grond, bv.leem- of kleilagen, veen en ijzerhoudende lagen,
  *Vervilting van de [[onderdeel:green]],
  *Vast gereden of intensief betreden oppervlaktes als ook de directe ondergrond (zgn. bereiding- en betredings[[onderdeel:erosie]]),
  *Verstoorde grondstructuur door verkeerde grondbewerking of intensief bereden door zwaar materieel.

Probleemplaatsen op golfbanen komen voor langs wandel- en [[onderdeel:buggy]][[onderdeel:pad]]en, vooral daar waar deze te smal zijn. Verder ook bij [[onderdeel:bank]]en, [[onderdeel:balspiraal]], [[onderdeel:balwasser]]s en [[onderdeel:afvalemmer]]s, plaatsen die frequent worden belopen. Verder ook bij op- en afritten van [[onderdeel:brug]] en in de natuurlijke loop- en rijroutes door de [[onderdeel:baan]] die niet als zodanig zijn aangelegd. 

Plasvorming en hinder van modder zijn het gevolg, dit kan langdurig van aard zijn of kortstondig. Gevaarlijke en risicovolle plaatsen zijn hellingen van hoge [[onderdeel:tee]]s of diepe [[onderdeel:bunker]]s, waar de golfer een ‘natuurlijke’ betredingsplaats kiest en daar het talud ‘vast’ loopt. 

Ook [[onderdeel:bunker]]s kunnen storende lagen bevatten, al dan niet kunstmatig aangebracht en na plensbuien kort of langdurig vol staan met water. Hetzelfde geldt voor [[onderdeel:green]]s, [[onderdeel:tee]]s en [[onderdeel:fairway]]. Ook [[onderdeel:erosie]]verschijnselen worden in de hand gewerkt door slechte infiltratie, wat in het bijzonder ook bij nieuwe aanleg veel schade en extra werkzaamheden en kosten met zich brengt.

Foto 1, 2 en 3 hierna: Probleemplaatsen door de [[onderdeel:baan]], op en nabij [[onderdeel:pad]]en en wegen, op [[onderdeel:green]]s en in [[onderdeel:bunker]]s.{clear}

[{{:onderdeel:infiltratie:probleemplaatsen_1.jpg?300|Foto 1: Weggespoelde grond, o.a. door gebrekkige infiltratie.}}]
[{{:onderdeel:infiltratie:probleemplaatsen_2.jpg?200|Foto 2: Slechte infiltratie door overbetreding en daardoor een verstoorde ondergrond.}}]
[{{:onderdeel:infiltratie:probleemplaatsen_3.jpg?300|Foto 3: Tijdelijk water in een bunkerhindernis door beperkte infiltratie. }}]


===== Onderhoud =====
Het onderhoud m.b.t. infiltratie is primair gericht op de bevordering van ervan en het voldoende en snel afvoeren van hemelwater, op welke plaats dan ook. Vaak betreft het hier nazorg, herstel en reparatiewerkzaamheden. Onderhoud van [[onderdeel:gras]]matten die voorzien zijn van kunststof netten of matten, welke bij gebrekkige infiltratie van water (verdroging), na slijtage van de [[onderdeel:gras]]mat problemen opleveren bij het onderhoud.  

Foto 1, 2, 3 en 4 hierna: Goed waterbeheer vraagt om doeltreffende inrichting en gericht onderhoud. {clear}
[{{:onderdeel:infiltratie:onderhoud_1.jpg?300|Foto 1: Waterafvoer via een betongoot.}}]
[{{:onderdeel:infiltratie:onderhoud_2.jpg?300|Foto 2: Ook overstort van vijvers vraagt om aandacht.}}]
[{{:onderdeel:infiltratie:onderhoud_3.jpg?200|Foto 3: Hemelwaterafvoer; in beeld een afvoerput en afvoerpijp.}}]
[{{:onderdeel:infiltratie:tn_zware_pomp.jpg?300|Foto 4: Inzet van zware pomp kan noodzakelijk zijn.}}]{clear}


  ***Maatregelen**
Bij de opbouw van [[onderdeel:green]]s en [[onderdeel:tee]]s wordt zo veel als mogelijk gewerkt aan een goed doorlatende opbouw van het grondlichaam. De extra afvoer van water in de toplaag wordt o.a. verkregen door toepassing van drainage. Dit wordt afhankelijk van de plaats, ook wel toegepast door de baan in de [[onderdeel:fairway]] of onder [[onderdeel:bunker]]s. Een vrij nieuwe methode is sandbanding, het aanbrengen van wigvormige zandsleuven tot een diepte van ca. 25cm, met een bovenbreedte van ca. 5cm. Het drainerend materiaal hierin kan bestaan uit zand, maar ook uit gravel of ander gelijkwaardige product met hoog drainerend vermogen. 

[{{:onderdeel:infiltratie:maatregelen_1.jpg?300|Drainagepijpen voeren overtollig water af of in tijden van droogte aan. }}]
[{{:onderdeel:infiltratie:maatregelen_2.jpg?300|Rotsblokken op het talud aangebracht om erosie te beperken. }}]
[{{:onderdeel:infiltratie:maatregelen_3.jpg?300|Inzet van hulppompen soms nodig.}}]{clear}

Bij kleine locaties als [[onderdeel:bank]]en, [[onderdeel:afvalbak]]ken, [[onderdeel:balspiraal]], [[onderdeel:balvanger]] en bij op- en afritten van [[onderdeel:brug]], wordt wel (semi- of half-)verharding toegepast, waterdoorlatend of water afvoerend. Om veel van deze plekken te vermijden, zien we wel concentraties toegepast van twee, drie tot vier verschillende faciliteiten bijeen op een bed van (semi- of half-)verharding, waardoor de overlast wordt beperkt en het onderhoud verminderd.
[{{:onderdeel:infiltratie:maatregelen_4.jpg?300|}}]{clear}

Ook aanloop- en aanrijroutes kunnen met goede onderhoudsmaatregelen en semi- of halfverharding, preventief worden behandeld. Dit geldt ook ten aanzien van goede passages, keerpunten en [[onderdeel:parkeerplaats]]en in [[onderdeel:buggy]] [[onderdeel:pad]]en. [[onderdeel:Gras]]banen zonder [[onderdeel:buggy]] [[onderdeel:pad]]en lopen vaak schade op tot dicht bij de [[onderdeel:tee]] en de [[onderdeel:green]]. [[onderdeel:Geleiding]] van mens en materieel is hier een belangrijk aandachtspunt. 

Op gevoelige [[onderdeel:gras]]plaatsen kan ook een combinatie van [[onderdeel:gras]] met kunststofnetten of –matten worden toegepast. CombiGrass is een combinatie van [[onderdeel:natuur]]lijk [[onderdeel:gras]] met kunst[[onderdeel:gras]]. Hiermee wordt de wortelhals en [[onderdeel:gras]]plant beschermd en wordt gelijktijdig de gevoelige bovengrond gestabiliseerd. 

Vanuit Engeland wordt het gebruik van Pervade geadviseerd om snel weer lucht in de grond te krijgen op drassige plaatsen. Het betreft een zogenaamde Soil Penetrating Agent, vermengd met Oxy-Rush, een product dat het bodemleven stimuleert. Ook wel aangeduid als de ‘zuurstof generator’. “Pervade laat het water door het profiel zakken en trekt als het ware de Oxy-Rush naar de wortelzone. Dit product verhoogt daar het zuurstofgehalte”, aldus woordvoerder David Snowden van het Engelse bedrijf. “Vervolgens kunnen beide producten aan de slag om black layer, algenvorming en zuurstofloze situaties te verminderen.

De combinatie van Pervade/Oxy-Rush kan direct met een lichte spuitinstallatie op de drassige zode gespoten worden. Wanneer de weersomstandigheden verbeteren en er weer veilig met de beluchtingsapparatuur gewerkt kan worden kan Oxy-Rush ook in het reguliere beluchtingsprogramma worden opgenomen."


===== Veiligheid =====
Preventieve maatregelen tegen uitglijden en vallen zijn hier belangrijk, zowel op plaatsen waar slechte doorlatendheid aanwezig is als ook daar waar ingelegde kunststof netten aan de oppervlakte komen. Fysieke en emotionele beleving van [[onderdeel:veiligheid]] door de spelers is hier in het geding. Ook vervuiling van kleding en materiaal kan punt van aandacht zijn binnen de [[onderdeel:veiligheid]]s- en milieueisen.



