====== Bewegwijzering ======
 
===== Definitie =====
Bewegwijzering houdt in [[onderdeel:informatieoverdracht|informatieoverdracht]] via bebording die qua vorm, opschrift en locatie dienst doet om richting aan te geven, om de weg te wijzen naar bepaalde doelen. Dit voor het volgen van een route om zich van de gegeven positie naar de gewenste bestemming te verplaatsen. 

[{{:onderdeel:bewegwijzering:bewegwijzering_1.jpg?200|Vinger pijlborden. }}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_schloss_moyland_oct_2012_3_.jpg?300|Rechthoekige borden met opgebrachte teksten en pijlen.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:bewegwijzering_2.jpg?300|Tekstbord met meerdere richtingpijlen.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:p1840977.jpg?300|Enkelvoudig richtingpijlbord.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_p2030528.jpg?200|Waar is wat te vinden? Duiding op de oefenhoek.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_rvs_uitgefreesd.jpg?300|Uitgefreesde informatie in roestvast metalen handwijzers (RVS).}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_bewegwijzeren_1_.jpg?300|Ludieke uitvoering van richting aanduiding.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_p2020673.jpg?200|Herkenbare pictogrammen in contrasterende kleuren voor buggy en trolley.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_p2050436.jpg?300|Duidelijke aanduiding zonder tekst of beeld.}}]
===== Golfregels  =====
Welke relatie heeft de bewegwijzering met de spelregels?
Graag verwijzen wij hiervoor naar de meest recente Golfregels en Amateurstatus Regels van de Nederlandse Golf Federatie of naar Rules of Golf and the Rules of Amateur Status.
 
Verwezen wordt naar:

**Deel II Definities**:

**Obstakels – Obstructions**

Zie ook [[onderdeel:baan]]


===== Functie =====
Binnen de [[onderdeel:baan|golfbanen]] zijn verschillende soorten van wegwijzers in gebruik. Functioneel is bewegwijzering gericht op (gemotoriseerd)wegverkeer, op fietsers of wandelaars. Meer specifiek kan bewegwijzering ook bestemd zijn voor bv. taxi’s, busdiensten, vrachtverkeer, gevaarlijke stoffen e.a. Voor de [[onderdeel:baan|golfbaan]] begint de bewegwijzering overigens al aan de openbare weg, soms op meerdere kruisingen en/of afslagen. De bereikbaarheid is hier deels van afhankelijk.

[{{:onderdeel:bewegwijzering:functie_1.jpg?300|Goede bewegwijzering aan de openbare weg is van belang voor de bereikbaarheid.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:functie_2.jpg?200|Goede bewegwijzering aan de openbare weg is van belang voor de bereikbaarheid. Eenvoudig en duidelijk.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:functie_3.jpg?300|Goede bewegwijzering aan de openbare weg is van belang voor de bereikbaarheid.}}]{clear}

Op de [[onderdeel:baan|golfbaan]] zelf is de functie gericht op golfers en bezoekers om de weg te wijzen naar voorzieningen als [[onderdeel:parkeerplaats|parkeerplaats]], [[onderdeel:clubgebouw|clubgebouw]], [[onderdeel:oefenhoek|oefenhoek]], de [[onderdeel:baan?baan]] zelf, de [[onderdeel:hole|starthole]] of 1e [[onderdeel:tee|tee]], e.d. Maar ook door de [[onderdeel:baan|baan]] komt bewegwijzering voor, bijvoorbeeld naar de volgende [[onderdeel:hole|hole]], voor [[onderdeel:buggy|buggy's]] en [[onderdeel:trolley|troley's]], naar [[onderdeel:toilet|toiletvoorziening]] of [[onderdeel:schuilhut|schuilhut]] of speciale zaken als [[onderdeel:pad|oversteekplaatsen]], [[onderdeel:brug|brug en tunnel of viaduct]]. Ook kan er sprake zijn van [[onderdeel:geleiding|geleiding]] met behulp van borden. 

===== Vorm =====
De kenmerken en het ontwerp van bewegwijzering kunnen sterk verschillen. Ook in openbare gebouwen, parken en recreatieterreinen is geen uniformiteit, elk bedrijf of organisatie kan een bepaalde bewegwijzering kiezen. Wel zijn vaak veel symbolen of gehanteerde pictogrammen uniform.

Op veel [[onderdeel:baan|golfbanen]] is er vanuit gericht en gespecialiseerd aanbod, sprake van enige mate van uniformiteit. Hierbinnen kunnen we onderscheid maken tussen bewegwijzering op het terrein buiten de [[onderdeel:baan|baan]] en door de [[onderdeel:baan|baan]]. [[onderdeel:informatieoverdracht|Informatieoverdracht]] via bewegwijzering op het terrein en door de [[onderdeel:baan|baan]] vraagt om duidelijkheid, eenduidigheid en functionaliteit, soms op ludieke wijze.

[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_1.jpg?200|Bewegwijzering op het terrein en door de baan vragen om duidelijkheid, eenduidigheid en functionaliteit.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_2.jpg?300|Duidelijkheid met behulp van fruitsoort aanduiding. }}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_3.jpg?300|Ook ludieke uitvoering kan duidelijk zijn.}}] 
[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_4.jpg?300|Pijlvormige borden of vinger pijlbord.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_vorm_5a.jpg?300|Geen pijlbord maar bord met pijlen.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_p2050378.jpg?300|Ludiek en duidelijk.}}]
{clear}

Meest kenmerkend zijn de richtingwijzers (‘fingerpost’) in de vorm van een staander waaraan een of meer pijlvormige borden zijn gemonteerd, waarop de bestemming staat aangegeven. 

Ook zijn er vaste, rechthoekige borden waarop de pijl en tekst is aangebracht. Daarnaast zijn bekend de lage aanwijsborden, met daarop tekst en richtingpijl, vaak gemonteerd op een of tussen twee staanders. Ook mobiele, verplaatsbare richtingborden worden gebruikt.

[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_5.jpg?300|Foto 1: Rechthoekige borden met opgeplakte pijlen.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_7.jpg?300|Foto 2: Pijlborden in houten uitvoering.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_8.jpg?200|Foto 3: Rechthoekige borden van dun metaal.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_9.jpg?300|Foto 4: Pijlborden van strak bewerkt hout.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_10.jpg?200|Foto 5: Pijlborden met geaccentueerde pijlpunten.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_6.jpg?200|Foto 6: Rechthoekige, strak bewerkte houten borden.}}]{clear}

Foto 1,2,3,4,5 en 6: Er zijn veel variaties in 'fingerposts' in gebruik, zowel in vorm als materiaalsoort. Ook de constructie, de bevestiging aan de staanders varieert van gefixeerd tot verstelbaar. De richtingborden kunnen rechthoekig zijn en voorzien van een pijl of pijlvormig, met punt.

In en door de [[onderdeel:baan|baan]] worden diverse pijlborden toegepast naar de volgende [[onderdeel:hole|hole]] of ‘next [[onderdeel:tee|tee]]’, routings voor [[onderdeel:buggy|buggy's en carts]], zowel vaststaand als ook mobiel, verplaatsbaar. 

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_p1630378.jpg?300|Verplaatsbaar bord bewegwijzering.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_p2020249.jpg?200|Metalen plaat met opgelegde pijl en hole-nummer. In contrasterende baan kleur.}}]
{clear}

Hier en daar worden rond de [[onderdeel:green|green]] wel grondpijlen gehanteerd, naast bordjes. Verwijzingsbordjes naar de volgende [[onderdeel:tee|tee]] worden ook wel aan een [[onderdeel:boom|boom]] gespijkerd of geschroefd, op houten voet gemonteerd en kunnen ook gecombineerd met sponsoren of reclame zijn toegepast. 

[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_16.jpg?300|Aan boom geschroefde pijl met opgelegde reliëfcijfers.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_12.jpg?200|Pijlen op de grond aangebracht bij de green.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_13.jpg?200|In hout uitgefreesde letters en cijfer met pijl.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_p2040897.jpg?300|Ludiek en duidelijk.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_vorm_14.jpg?200|Pijlbord met twee steunen op houten voet.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_14.jpg?300|Pictogram aanduiding met pijl.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_15.jpg?300|Bord tussen twee staanders met pijl en letters.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:vorm_11.jpg?200|Op paal geschroefde plaat met richtingpijltje.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_bewegwijzeren_2_.jpg?200|Staander met informatiebord met richtingpijl}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_bewegwijzeren.jpg?300|Enkel en eenduidig vingerwijzend bord.}}]
{clear}


Minder tot geen uniformiteit is er in de incidentele bebording voor [[onderdeel:informatieoverdracht|informatieoverdracht]] m.b.t. [[onderdeel:toegangsweg|toegangswegen]], [[onderdeel:clubhuis|clubhuis]], vereniging, [[onderdeel:schuilhut|schuilhutten]] of [[onderdeel:toilet|toiletvoorzieningen]]. Hierbinnen wordt een grote variatie aan mogelijkheden benut, soms afgestemd op huisstijl of uitstraling.

===== Techniek =====
Standaard staanders (ca. 260cm lang x 6-8cm middellijn) en pijlborden (ca. 10 x 68cm – ca. 15 letters), kunnen van aluminium (poeder gecoate) zijn of van hout (teak, staanders 10 x 10cm x 260cm). De pijlen bij de aluminium staanders kunnen vast gemonteerd zijn in een bepaalde richting of flexibel door aansluiting met een kokerprofiel en aan de richting worden aangepast. Ook aan de houten staanders is flexibele montage met scharnieren mogelijk, naast een ingelegde sleufverbinding (zie foto’s). Ook zijn er uitgefreesde metalen richtingwijzers, bijvoorbeeld in roestvast staal (RVS).

[{{:onderdeel:bewegwijzering:techniek_1.jpg?300|Detail van bordbevestiging aan ronde staander.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:techniek_2.jpg?300|Losse pen-sleuf verbinding in hout.}}] {clear}

De tekst en eventuele pijl kunnen bestaan uit plakletters of zijn gegraveerd in opgeschroefde kunststofplaten. Vaak zijn het donkere borden met witte tekst of lichte borden met donkere tekst. Langs de openbare weg kan maatvoering, vormgeving en tekst beïnvloed zijn door voorschriften van de wegbeheerder. Veelvuldig voorkomend zijn ook de lage, twee staanders van aluminium of hout, 140cm lang, met daartussen in hoogte of aantal variërend, een of meerdere tekstborden met richtingpijl. Verder zijn er diverse ‘eigen fabricaat’ mogelijkheden, waarvoor wordt verwezen naar de foto’s hierna. 

[{{:onderdeel:bewegwijzering:techniek_3.jpg?300|Op pijlbord opgeschroefd cijfer en clublogo.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:techniek_4.jpg?300|In houten pijlbord verzonken tekstplaat van kunststof met pictogram, tekst en cijfer.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:techniek_5.jpg?300|Flexibel te hanteren aluminium verwijsborden met routing en reclame.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_techniek_6.jpg?300|Pijlplaat in uitgezaagde paal geschoven. Met inslagbeschadiging op linker bovenhoek.}}]
{clear}

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_rvs_uitgefreesd.jpg?300|Uitgefreesde informatie in roestvast metalen handwijzers (RVS).}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_p1960471.jpg?300|Aanwijzing laag bij de grond.}}]{clear}

Communicatief zullen pijlborden verwijzen naar, met of zonder opschrift. Zo kan een combinatie van pijlborden met een niet pijlbord worden gebruikt om de juiste [[onderdeel:geleiding|geleiding]] te verkrijgen. Zie foto hierna.

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_geleidingsborden.jpg?300|Gecombineerde toepassing pijl- en niet-pijlbord.}}]


===== Onderhoud =====
Mede afhankelijk van materiaalsoort bestaat het onderhoud voornamelijk uit schoon houden van de tekstborden, controle op de duidelijkheid van de tekst waarbij plakletters kunnen loslaten of geschilderde vormen kunnen vervagen. Bij hout vanzelfsprekend controle op duurzaamheid, houtrot door vocht of afzetting van algen of groei van mossen. Verder zijn belangrijk eventuele beschadigingen of vernielingen.

Nabij [[onderdeel:beplanting|beplanting]] letten op het overgroeien door takken of laag bij de grond door kruiden, bramenstruiken e.d.

[{{:onderdeel:bewegwijzering:tn_schade.jpg?200|Beschadiging of vernieling vraagt om snel herstel.}}]

===== Hygiëne =====
Gebruik bij wassen en schoonmaken zo veel mogelijk natuurlijk afbreekbare en milieuvriendelijke wasmiddelen.

===== Veiligheid =====

[[onderdeel:veiligheid|Veiligheid]] geldt ten aanzien van gebruik van ondeugdelijk materiaal, beschadiging of sterke slijtage. Verder kan van belang zijn de situering van de bewegwijzering in relatie met de looproute en eventueel [[onderdeel:pad|pad]] en de hoogte van de pijlen, nl. zodanig dat mensen zich niet kunnen bezeren. Toepassing van slagvast materiaal is belangrijk.


[{{:onderdeel:bewegwijzering:veiligheid_1.jpg?300|Andere vorm van bewegwijzering nabij clubhuis.}}]
[{{:onderdeel:bewegwijzering:veiligheid_2.jpg?300|Planken opstelling tussen twee staanders.}}]
