====== Balspiraal ======

===== Definitie =====

[{{:onderdeel:balspiraal:balspiraal.jpg?200|Balspiraal.}}]
De balspiraal is een apparaat waar spelers hun bal in leggen om de volgorde van afslaan op de eerste [[onderdeel:tee|tee]] te regelen. Bekende varianten hierop zijn de TeeTimer en de balgoot. Modern is de digitale teetimer of speeltijd reservering. Ook voor de afslagmat op de [[onderdeel:drivingrange_accessoires|drivingrange]] bestaat er een balspiraal, voorzien van een pedaal om bal voor bal vrij te geven.


===== Golfregels  =====
Welke relatie heeft de balspiraal met de spelregels?
Graag verwijzen wij hiervoor naar de meest recente Golfregels en Amateurstatus Regels van de Nederlandse Golf Federatie of naar Rules of Golf and the Rules of Amateur Status.
 
Verwezen wordt naar:

**Deel II Definities: Obstakels – Obstructions**.

Zie ook [[onderdeel:baan]]

===== Functie =====

De balspiraal wordt gebruikt voor het bepalen van de startvolgorde door de daartoe in de balspiraal gedeponeerde golfballen (per flight één bal!). De volgorde van spelen wordt bepaald aan de hand van de volgorde van de ballen in de spiraal. Deze staat vaak nabij de afslag van [[onderdeel:hole|hole 1]].

[{{:onderdeel:balspiraal:functie_1.jpg?300|Zelfstaande balspiraal in twee kleuren (rood en blauw) bij afslag eerste hole. In combinatie met geïntegreerde afvalbak-spiraal balwasser-schoenborstel en bank.}}]
[{{:onderdeel:balspiraal:functie_2.jpg?200|Zelfstaande balspiraal in twee kleuren (donkergroen en lichtgroen) nabij oefenhoek.}}]
{clear}

Anders dan de balspiraal, is de TeeTimer (een vinding van Jan Waslander van GC de Groene Ster - zie onder **Vorm**). De TeeTimer is een tijdsysteem, de tussentijd is 7 minuten maar kan ook worden geleverd met andere tussentijden. Mits goed gebruikt, geeft het met de ingelegde bal de starttijd aan en is daarmee startlijst en balspiraal tegelijk. 

In alle gevallen geldt voor een goed gebruik dat de spelers zich gedisciplineerd gedragen ten aanzien van starttijd en startvolgorde. 

[{{:onderdeel:balspiraal:p1860201.jpg?200|Oefenspiraal met doseerpedaal.}}] De oefenspiraal voor afslagplaatsen, is een van een doceerpedaal voorziene spiraal die naast de oefenmat kan worden geplaatst en tot 80 ballen kan bevatten. Dit bijvoorbeeld op de [[onderdeel:drivingrange|drivingrange]].

===== Vorm =====

De balspiraal is een spiraal die als rail rond de centrale as omlaag draait en waar de bovenin geplaatste bal steeds dichter het onderste punt nadert, met de 2e bal aansluitend en vervolgens de volgende ballen. De onderste bal kan worden uitgenomen, waarna de andere ballen een bal zakken. 

__Niet spiraalvormige 'balspiralen' zijn o.a.:__
  ***De TeeTimer** 
  ***De Balgoot**
  ***De verticale ballenpijp of ballenbuis**
  

**__De TeeTimer__**

De TeeTimer is een vlak liggend raamwerk op een console, voorzien van spijlen waarop de ballen liggen en een verdeling van even en oneven uren staat aangegeven met tussentijd van telkens 7 minuten. 

Foto 1, 2 en 3: De TeeTimer in gebruik in combinatie met instructievoorziening.

[{{:onderdeel:balspiraal:vorm_1.jpg?300|De TeeTimer in gebruik.}}]
[{{:onderdeel:balspiraal:vorm_2.jpg?300|De TeeTimer in gebruik.}}]
[{{:onderdeel:balspiraal:vorm_3.jpg?200|Instructievoorziening bij de TeeTimer.}}]
{clear}

**__De Balgoot__**
  
Nog een andere uitvoeringsvorm is de **balgoot**, een V-vormige metalen goot voorzien van een open afdekking, in schuine stand geplaatst en met boven de ingang en onder de uitgang. De boven ingelegde bal rolt naar beneden tot in de opening onderin, een stukje zonder afdekking, waar de speler de bal kan uitnemen.

Ook zijn er uitvoeringen in hout, met enkele goot of dubbele goot.

[{{:onderdeel:balspiraal:tn_balgoot_1.jpg?300|Balgoot met instructiebord.}}]
[{{:onderdeel:balspiraal:vorm_4.jpg?300|Balgoot.}}]
[{{:onderdeel:balspiraal:tn_p2010749.jpg?200|Bal in balgoot.}}]{clear}

**__De verticale ballenpijp of ballenbuis__**
  
Hier een doorzichtige, kunststof pijp of buis die verticaal is geplaatst op een stalen buis en waar de spelers bovenin de bal laten vallen. In de stalen buis, net onder de aansluiting met de doorzichtige pijp zit een opening waar de onderste bal met een daar aangebrachte schroef, naar buiten kan worden geduwd.

[{{:onderdeel:balspiraal:tn_vertikale_balspiraal.jpg?200|Balspiraal als doorzichtige kunststofpijp in verticale stand.}}]
[{{:onderdeel:balspiraal:tn_detailopname.jpg?300|Balspiraal als doorzichtige kunststofpijp in verticale stand.}}]

Boven genoemde teetimers worden tegenwoordig meer en meer vervangen door digitale timing van starttijd, die vanuit [[onderdeel:clubhuis|clubhuis]] of via de [[onderdeel:golfshop|golfshop]] of administratiebalie wordt geregeld. Dit betreft dan reservering of vastlegging van starttijd.

===== Techniek =====

De **balspiraal** heeft een totale hoogte die kan variëren van 90 tot 120cm. Het ballenrek, de spiraal zelf, is veelal ca. 41cm en kan tot 24 golfballen houden. Gemaakt van staal, poeder gecoate in kleuren rood, geel, blauw, groen of zwart en standaard leverbaar. De spiraal is rondom een paal (vaak in een andere kleur dan de spiraal) gevormd die bij de eerste [[onderdeel:tee|tee]] of bij een [[onderdeel:oefenhoek|oefenhoek]] is vastgezet in de grond of los staat op een ronde voetplaat. 

De **TeeTimer** is uitgevoerd in duurzaam gepareld roestvast staal (RVS). Accessoire: Roestvast stalen standaard met eventueel de handleiding, die naast de TeeTimer geplaatst kan worden.

**Balgoten** kunnen van elk open gezaagd kokerprofiel zijn met de diameter van een golfbal en zijn gemonteerd op een of twee staanders.

Een **ballenpijp** kan zijn van doorzichtig kunststof of een stalen pijp. Heeft een lengte of hoogte die geschikt is om de bal bovenin te laten vallen. De lengte van de (doorzichtige)pijp is afhankelijk van het aantal ballen dat men wil toelaten. In de hier bekende uitvoering is de onderpijp van roestvast staal (RVS), zo ook de schroef die als uitduwhandle dienst doet.

===== Onderhoud =====

[{{:onderdeel:balspiraal:onderhoud.jpg?300|Wateroverlast door betredingserosie en slechte infiltratie.}}]

Het onderhoud is primair gericht op het materiaal, corrosie, beschadiging, kleurverlies e.d. Daarnaast dient er aandacht te blijven voor de doorstroom van de ballen in de spiraal, dat ze niet door verbuiging van de spiraalgeleiders halverwege blijven steken.

Ander punt van aandacht is de [[onderdeel:erosie|betredingserosie]] onder en nabij de balspiraal, waardoor bij slecht weer modder optreedt of water blijft staan. Dit nodigt niet uit tot gebruik en leidt tot vervuiling. 

===== Hygiëne =====

Belangrijk is eigenlijk alleen de [[onderdeel:erosie|erosieproblematiek]]. Gelet op het feit dat de balspiraal aan de start van de [[onderdeel:baan|baan]] staat, is het plaatsen van een [[onderdeel:afvalbak|afvalbak]] in de directe nabijheid ook aan te bevelen.

===== Veiligheid =====

[[onderdeel:veiligheid|Veiligheidsaspecten]] m.b.t. de balspiraal zelf zijn er eigenlijk niet. Secundair geldt hier de preventie tegen [[onderdeel:erosie|uitglijden bij nattigheid]], wanneer de bodem onder of rond de balspiraal is [[onderdeel:erosie|uitgesleten]] en hierin water kan blijven staan.


