Greenkeeper

Definitie

De greenkeeper is de persoon, man of vrouw, veelal meerdere tegelijk, die de golfbaan onderhoudt. Dit is een medewerker van de golfbaanhouder, golfclub of van een (gespecialiseerd) groenbedrijf, die verantwoordelijk is voor het onderhoud van de baan. Hierbinnen groen en grijs (verhardingen, technische elementen e.d.). Op een 18 holes baan zijn er toch minimaal 3-4 nodig. Greenkeeper is een aparte opleiding.

Greenkeeper bezig met inslepen van zand op de green.
Greenkeeper bezig met inslepen van zand op de green.
Greenkeepers bezig met aanplanten van nieuwe waterhindernis.
Greenkeepers bezig met aanplanten van nieuwe waterhindernis.

Ook onder vrouwen is er belangstelling voor het vak greenkeeper. Dit verschilt per land.
Ook onder vrouwen is er belangstelling voor het vak greenkeeper. Dit verschilt per land.
Greenkeepers zijn over het algemeen mannen. In Zuid-Afrika zie je ook veel vrouwelijke greenkeepers.
Greenkeepers zijn over het algemeen mannen. In Zuid-Afrika zie je ook veel vrouwelijke greenkeepers.
Zuid-Afrikaanse vrouwen aan het werk op de golfbaan.
Zuid-Afrikaanse vrouwen aan het werk op de golfbaan.

Functie

De greenkeeper draagt verantwoordelijkheid voor mens, dier, plant en materiaal op de golfbaan, tijdens werkzaamheden op kantoor en op of rond de golfbaan.

1.Kantoorwerkzaamheden

  • planning van: werkzaamheden, inzet personeel en machines, onderhoud baan, beplanting, verhardingen etc.
  • planning en inkoop van: materialen, machines, benodigde producten als meststoffen en bestrijdingsmiddelen etc.
  • uren registratie en financiële administratie rond: personeel en machines
  • automatiseringsprogramma’s gericht op: kwaliteitscontrole en -bewaking, beregening, afwatering, GSM-apparatuur etc.
  • bijhouden vakkennis: scholing, cursussen, brancheorganisaties, vakliteratuur, etc.

Het logo van de NGA.
Het logo van de NGA.
Vakblad Greenkeeper.
Vakblad Greenkeeper.

2.Golfbaanwerkzaamheden

(Zie onder werkzaamheden voor meer gedetailleerde opsomming):

Op alle fronten wordt gewerkt aan de professionalisering van het vak, zowel vanuit de golfbranche als ook vanuit het groene onderwijs. Dit onder het bezielend oog van de branche organisatie, de NGA (Nederlandse Greenkeepers Associatie).

Werkzaamheden

Zoals onder definitie al aangegeven, is de greenkeeper actief op golfbanen. Dit kan een par 3 baan zijn, een 9 holes baan of zoals in de meeste gevallen, een grotere baan met meerdere holes (18, 27, 45 of meer).

Foto gemaakt van Luchtfoto van golfbaan Rijk van Nijmegen in Groesbeek.
Foto gemaakt van Luchtfoto van golfbaan Rijk van Nijmegen in Groesbeek.
Baanplattegrond met aanduiding van de lussen bij start van de baan.
Baanplattegrond met aanduiding van de lussen bij start van de baan.

Anders gesteld is het met het dienstverband. Dit kan sterk variëren en betekenen dat de greenkeeper werkzaam is in de 'profit sector' of de 'non-profitsector'. Zo kan hij in loondienst zijn, freelancer, maar ook geheel als vrijwilliger dienst doen. De consequenties voor salaris en arbeidsvoorwaarden (+ secundaire arbeidsvoorwaarden), zijn hierdoor uiteenlopend, waarbij ook de functie en genoten opleiding een rol kunnen spelen. Denk aan functieverschillen als baanmedewerker, beginnend greenkeeper, assistent greenkeeper, greenkeeper, aankomend hoofdgreenkeeper, hoofdgreenkeeper en course manager.

In de Inleiding van Golfbaanhandboek.nl staat vermeld, dat greenkeepers meer zijn dan ‘veredelde grasmaaiers’. De beeldvorming dat zij zich slechts bezighouden met het maaien van de tees, fairways en greens, daarbij gerekend de rough, is niet vreemd. Enerzijds waar te nemen in het veld, door de baan en anderzijds weergegeven door de inhoud van opleidingsprogramma’s.

Redenen voor de auteur van Golfbaanhandboek.nl, als oud groendocent MBO – AOC, te pleiten voor een méér op de hoveniers gerichte opleiding of deze minimaal als vooropleiding te eisen. Een specialisatie alleen in het verzorgen van gras, is gelet op de veelheid aan aandachtsvelden binnen de golfbaan, onvoldoende!

Werkpakketten en werkzaamheden

Inclusief het kennis hebben van.

1. Verzorgen van grasvelden

te verdelen in: tees, fairways, greens, oefenterreintjes, rough, natuurgras (buiten de rough), gazon. Hiertoe te rekenen maaien, zaaien, doorzaaien, bladblazen, bezanden, vegen, slepen, verticuteren, beluchten, kanten knippen en steken, materiaal afvoer, bemesten, bestrijdingen doorvoeren, transport, bediening en gebruik passende machines en gereedschappen.

Maaien met onbemande maai-unit, messenkooimaaiers.
Maaien met onbemande maai-unit, messenkooimaaiers.
Maaien met onbemande maai-unit, tijdens baanbezetting, messenkooimaaiers.
Maaien met onbemande maai-unit, tijdens baanbezetting, messenkooimaaiers.

Maaien met eenheid van cirkelmaaiers achter de tractor.
Maaien met eenheid van cirkelmaaiers achter de tractor.
Maaien met messenkooimaaiers achter de tractor.
Maaien met messenkooimaaiers achter de tractor.

Maai-unit met zij- en frontcirkelmaaiers.
Maai-unit met zij- en frontcirkelmaaiers.
Maai-unit met zij- en frontmessenkooimaaiers.
Maai-unit met zij- en frontmessenkooimaaiers.

Contactpunt maai-robot.
Contactpunt maai-robot.
Maai-robot aan het werk.
Maai-robot aan het werk.

Rollen of walsen van de greens met TruTurf roller.
Rollen of walsen van de greens met TruTurf roller.
Rollen of walsen van de greens met TruTurf roller.
Rollen of walsen van de greens met TruTurf roller.

Rollen of walsen van de greens met TruTurf roller.
Rollen of walsen van de greens met TruTurf roller.
Rollen of walsen van de greens met TruTurf roller.
Rollen of walsen van de greens met TruTurf roller.

Beluchten met holle-penbeluchters (Verti Drain). Verticuteren met zwaar materieel.
Beluchten met holle-penbeluchters (Verti Drain). Verticuteren met zwaar materieel.
Holle Penbeluchters op beluchtingsmachine - Verti Drain.
Holle Penbeluchters op beluchtingsmachine - Verti Drain.

Beluchtingsmachine met holle pennen - Verti Drain.
Beluchtingsmachine met holle pennen - Verti Drain.
Green vol met verticuteer-restanten uit de holle pennen.
Green vol met verticuteer-restanten uit de holle pennen.

Beluchtingsgaten door verti drain.
Beluchtingsgaten door verti drain.
Uit de holle penbeluchter afkomstige delen van de zodenlaag.
Uit de holle penbeluchter afkomstige delen van de zodenlaag.

Blad blazen met ruggedragen bladblazer.
Blad blazen met ruggedragen bladblazer.
Inzet van ruggedragen bladblazers.
Inzet van ruggedragen bladblazers.

Handbediende wielbladblazer in het werk.
Handbediende wielbladblazer in het werk.
Handbediende wielbladblazer in het werk.
Handbediende wielbladblazer in het werk.

Bladblazer achter op de trekker.
Bladblazer achter op de trekker.
Bladblazer achter op de trekker.
Bladblazer achter op de trekker.

Bemesten met vloeibare mest van de greens of bestrijden van ziekten?
Bemesten met vloeibare mest van de greens of bestrijden van ziekten?
Terugplaatsen van verwijderde vlag of pin, tijdens werkzaamheden.
Terugplaatsen van verwijderde vlag of pin, tijdens werkzaamheden.

Bemesten met meststrooier achterop de trekker.
Bemesten met meststrooier achterop de trekker.
Bemesten met hand voortgeduwde meststrooier.
Bemesten met hand voortgeduwde meststrooier.

Preventieve maatregelen tegen dazen met de dazenval.
Preventieve maatregelen tegen dazen met de dazenval.
Vroegtijdig signaleren van vliegende mannetjes van rozenkever.
Vroegtijdig signaleren van vliegende mannetjes van rozenkever.

Het bezanden van de greens.
Het bezanden van de greens.
Het bezanden van de greens. Hier met een zwenkstrooier.
Het bezanden van de greens. Hier met een zwenkstrooier.

Inslepen van zand in vertidrains met sleepnet.
Inslepen van zand in vertidrains met sleepnet.
Inslepen van zand in vertidrains met sleepnet.
Inslepen van zand in vertidrains met sleepnet.

Inborstelen van zand in vertidrains met rolborstel.
Inborstelen van zand in vertidrains met rolborstel.
Inborstelen van zand in vertidrains met vaste borstels.
Inborstelen van zand in vertidrains met vaste borstels.

2. Verzorgen van 'hindernissen'

als bunkers en waterpartijen. Hiertoe te reken: vullen met zand, harken, egaliseren (slepen), kantverzorging als opzetten en knippen en steken, vuil verwijdering, stenen afvoer, verzorging van de beschikbare harken, duiding waterhindernis (belijning, paaltjes), beschoeiing, water- en oeverbeplanting, hygiëne, waterkwaliteit, waterniveau en biotoop gerichte aandacht voor flora en fauna.

Bunkerrand maaien met bosmaaier met trimmerkop.
Bunkerrand maaien met bosmaaier met trimmerkop.
Gecombineerd werken, harken en machinaal slepen.
Gecombineerd werken, harken en machinaal slepen.

Machinaal slepen, egaliseren.
Machinaal slepen, egaliseren.
Machinaal slepen, egaliseren van bunkerhelling.
Machinaal slepen, egaliseren van bunkerhelling.

Machinaal slepen met voorop een schuif.
Machinaal slepen met voorop een schuif.
Grond achter de beschoeiing weggespoeld, nog weinig functioneel.
Grond achter de beschoeiing weggespoeld, nog weinig functioneel.

Greenkeepers bezig met aanplanten van nieuwe waterhindernis.
Greenkeepers bezig met aanplanten van nieuwe waterhindernis.
Aandacht voor diverse vormen van beschoeiing.
Aandacht voor diverse vormen van beschoeiing.

Taluuds maaien met de bosmaaier langs de waterhindernis.
Taluuds maaien met de bosmaaier langs de waterhindernis.
Taluuds maaien met de bosmaaier langs de waterhindernis.
Taluuds maaien met de bosmaaier langs de waterhindernis.

Voorzieningen als een oversteek.
Voorzieningen als een oversteek.
Controle op veiligheid, bv. anti-slip op brugdekken.
Controle op veiligheid, bv. anti-slip op brugdekken.

3. Het steken van holes en bepalen pinpositie, inclusief vlag

Hiertoe te reken: het steken van de holes, correct plaatsen van de cups, correct verwerken van de oude hole, bepalen van de pinpositie per hole en de verdeling van makkelijke, moeilijke en gemiddelde pinpositie over alle holes, plaatsen vlag, controleren vlag en marker.

Het plaatsen van de cup op de gekozen pinpositie.
Het plaatsen van de cup op de gekozen pinpositie.
Het plaatsen van de cup op de gekozen pinpositie.
Het plaatsen van de cup op de gekozen pinpositie.

4. Verzorging van de afslagplaatsen inclusief teemarkers

Hiertoe te reken: het compleet verzorgen van de tee of teebox, inclusief mogelijke taluuds, correct en regelmatig verplaatsen van de teemerken in relatie met vaste meetpunten, onderhoud teemerken, zandbakken, afvalbakjes e.d.

Bladblazen rond de tee afslagmat op oefenbaan.
Bladblazen rond de tee afslagmat op oefenbaan.
Door vogels uit de cup getrokken afval.
Door vogels uit de cup getrokken afval.

5. Verzorging van de waterhuishouding

waaronder de aanvoer en afvoer van water.

Tot de aanvoer van water te reken de verzorging van de beregening, beregeningsinstallatie en sprinklers, eventuele tuinslangen (handberegening), leidingen, kranen, meetpunten, automatiseringspanelen e.d. Tot de afvoer van water te rekenen: de verzorging van eventueel aanwezige drainage en uitvoer in watergangen, afvoerputten en afvoerleidingen, wadi’s, greppels, sloten, duikers en bruggen.

Reparaties uitvoeren aan de sproeileiding.
Reparaties uitvoeren aan de sproeileiding.
Sproeier in werking.
Sproeier in werking.

Rondsteken van de grasmat rond sproeikoppen met speciaal gereedschap.
Rondsteken van de grasmat rond sproeikoppen met speciaal gereedschap.
Rondsteken van de grasmat rond sproeikoppen met speciaal gereedschap.
Rondsteken van de grasmat rond sproeikoppen met speciaal gereedschap.

Ook het handmatig zuiver houden van afvoerputten is onderdeel van het werk.
Ook het handmatig zuiver houden van afvoerputten is onderdeel van het werk.
Reparaties aan ondergrondse techniek.
Reparaties aan ondergrondse techniek.

Ook aandacht voor erosieschade.
Ook aandacht voor erosieschade.
Drainage-uitvoer vraagt ook aandacht.
Drainage-uitvoer vraagt ook aandacht.

6. Verzorging van accommodaties

Hieronder te verstaan (soms) het clubhuis, drivingrange, eigen onderkomen greenkeepers, machinestalling, marshalhuisje(s), schuilhutten, toiletvoorzieningen, stalling buggy’s en trolley’s, e.d. Hiertoe te rekenen: inspectie staat van dienst, technisch onderhoud, hygiëne en veiligheid.

Werkschuur greenkeepers met gereedschap, machines e.d.
Werkschuur greenkeepers met gereedschap, machines e.d.
Werkschuur greenkeepers met gereedschap, machines e.d.
Werkschuur greenkeepers met gereedschap, machines e.d.

Werkschuur greenkeepers met gereedschap, machines e.d.
Werkschuur greenkeepers met gereedschap, machines e.d.
Werkschuur greenkeepers met gereedschap, machines e.d.
Werkschuur greenkeepers met gereedschap, machines e.d.

7. Verzorging van infrastructuur als verhardingen

Waaronder de toegangsweg, wegen en paden, parkeerplaatsen en terrassen, inclusief trappen en hellingbanen. Hiertoe te rekenen, schoonhouden, herstel- en reparatiewerkzaamheden, hemelwaterafvoer, verlichting, kantopsluiting, taluuds, gladheid, bomen en beplanting in de berm, sneeuw- en ijsvrijhouden, hekwerken, afrasteringen e.d.

Onderhoud paden en wegen waaronder kanten bijhouden.
Onderhoud paden en wegen waaronder kanten bijhouden.
Onderhoud graskanten met luchtkussen, cirkelmaaier.
Onderhoud graskanten met luchtkussen, cirkelmaaier.

Aanleg kleine verhardingen.
Aanleg kleine verhardingen.
Aanleg kleine verhardingen.
Aanleg kleine verhardingen.

Inzet bij aanleg halfverhardingen, hier het walsen van schelpenpad.
Inzet bij aanleg halfverhardingen, hier het walsen van schelpenpad.
Plaatsen en of repareren hekwerken en afrasteringen.
Plaatsen en of repareren hekwerken en afrasteringen.

Winterwerkzaamheden als sneeuwvrij houden paden, wegen en P.
Winterwerkzaamheden als sneeuwvrij houden paden, wegen en P.
Winterwerkzaamheden als sneeuwvrij houden paden, wegen en P.
Winterwerkzaamheden als sneeuwvrij houden paden, wegen en P.

Ook het onkruidvrij houden verhardingen vraagt om aandacht.
Ook het onkruidvrij houden verhardingen vraagt om aandacht.
Beplantingsvakken rond infrastructuur schoonhouden.
Beplantingsvakken rond infrastructuur schoonhouden.

8. Verzorging van accessoires en voorzieningen

Waaronder bewegwijzering, bebording, tee-informatieborden, afvalbakken, balwassers, balspiraal, schoenborstels, banken, balvangers, watercoolers, zandbakken, schoonmaakhoek, geleiders etc. Hiertoe te rekenen: hygiëne en veiligheid, schoonhouden, onderhouds-, herstel- en reparatiewerkzaamheden, vervangingswerkzaamheden, etc.

Diverse accessoires nabij de tee; balwasser, zand, informatiebord en afvalbak.
Diverse accessoires nabij de tee; balwasser, zand, informatiebord en afvalbak.
Roestvrijstalen, zelfstandig staande en kantelbare afvalbak, gedeeltelijk voorzien van gaaswand. Geheel open inwerpruimte.
Roestvrijstalen, zelfstandig staande en kantelbare afvalbak, gedeeltelijk voorzien van gaaswand. Geheel open inwerpruimte.

Het regelmatig en tijdig bijvullen van watercoolers.
Het regelmatig en tijdig bijvullen van watercoolers.
Het plaatsen van een tee-informatiebord.
Het plaatsen van een tee-informatiebord.

Het verzorgen en onderhouden van aanwezige fontein.
Het verzorgen en onderhouden van aanwezige fontein.
Het verzorgen en onderhouden van aanwezige zonnecollectoren.
Het verzorgen en onderhouden van aanwezige zonnecollectoren.

Het verzorgen en onderhouden van aanwezige hulpmiddelen voor natuurbeheer.
Het verzorgen en onderhouden van aanwezige hulpmiddelen voor natuurbeheer.
Bewaking en controle van nestkasten, ook op eventuele bezetting door wespen of hoornaars.
Bewaking en controle van nestkasten, ook op eventuele bezetting door wespen of hoornaars.

Het aanbrengen van verflijnen als geleiding.
Het aanbrengen van verflijnen als geleiding.
Geleiding m.b.v. een ketting.
Geleiding m.b.v. een ketting.

Het tijdig verzamelen van de drivingrangeballen.
Het tijdig verzamelen van de drivingrangeballen.
Het tijdig verzamelen van de drivingrangeballen en nodige nazorg.
Het tijdig verzamelen van de drivingrangeballen en nodige nazorg.

9. Verzorging van transport

Met behulp van tractoren, buggey's en andere vervoersmiddelen, al dan niet met aanhanger en/of kiepmogelijkheid. Hiertoe te reken: bulkmaterialen als zand, blad, schelpen e.d., maar ook graszoden en meststoffen, bouwmaterialen e.d.

Transporter gator met aanhanger vol maaisel.
Transporter gator met aanhanger vol maaisel.
Inzet golfkar transporter met laadbak.
Inzet golfkar transporter met laadbak.

Kleine trekker met aanhanger.
Kleine trekker met aanhanger.
Pick-up met laadbak.
Pick-up met laadbak.

Aftakas-aangedreven veegmachine met grote laadruimte voor bulktransport.
Aftakas-aangedreven veegmachine met grote laadruimte voor bulktransport.
Transporter met kiepbak, zandtransport.
Transporter met kiepbak, zandtransport.

Transporter met kiepbak, zandtransport.
Transporter met kiepbak, zandtransport.
Transporter met houttransport.
Transporter met houttransport.

Maaimachine met aanhanger voor klein transport.
Maaimachine met aanhanger voor klein transport.
Maaimachine met aanhanger voor klein transport.
Maaimachine met aanhanger voor klein transport.

Trekker met achterlaadbak en frontlader.
Trekker met achterlaadbak en frontlader.
Transporter met vervoer van rijdende roller.
Transporter met vervoer van rijdende roller.

10. Verzorging van machinepark en gereedschap

waaronder machines, gereedschappen en hulpmiddelen. Hiertoe te rekenen: hygiëne en veiligheid, schoonhouden, onderhouds-, herstel- en reparatiewerkzaamheden, oliën, brandstoffen, etc.

Doorzaaimachine met schijven.
Doorzaaimachine met schijven.
As met verticuteermessen.
As met verticuteermessen.

Verticuteer- of beluchtingsmachine met holle pinnen.
Verticuteer- of beluchtingsmachine met holle pinnen.
Zware verti-drain met dichte pinnen.
Zware verti-drain met dichte pinnen.

Spuitarmen met beschermbak achter de trekker.
Spuitarmen met beschermbak achter de trekker.
Veegmachine met laadbak voor bladrapen.
Veegmachine met laadbak voor bladrapen.

Ballenraper om op de drivingrange in te zetten.
Ballenraper om op de drivingrange in te zetten.
Ballenraper om op de drivingrange in te zetten. Gemonteerd voorop auto.
Ballenraper om op de drivingrange in te zetten. Gemonteerd voorop auto.

Eén-assige transporter.
Eén-assige transporter.
Twee-assige transporter.
Twee-assige transporter.

Ook trekkers behoren tot de machines van de greenkeeper.
Ook trekkers behoren tot de machines van de greenkeeper.
Ook trekkers behoren tot de machines van de greenkeeper.
Ook trekkers behoren tot de machines van de greenkeeper.
Ook trekkers behoren tot de machines van de greenkeeper.
Ook trekkers behoren tot de machines van de greenkeeper.

Ballenverzamelaars voor de drivingrange onderhouden.
Ballenverzamelaars voor de drivingrange onderhouden.
Het regelmatig schoonmaken van maai-units onderdeel van het werk.
Het regelmatig schoonmaken van maai-units onderdeel van het werk.

11. Verzorging van stoffen in depot

waaronder brandstof, olie, bestrijdingsmiddelen, meststoffen, zand, organisch afval, hout e.d. Hiertoe te rekenen: hygiëne en veiligheid, schoonhouden, onderhouds-, herstel- en reparatiewerkzaamheden van depotruimte of opslagplaats, stankoverlast, brandgevaar.

Het in depot storten van organisch afval.
Het in depot storten van organisch afval.
Materiaal in depot gescheiden door betonwanden.
Materiaal in depot gescheiden door betonwanden.

Los gestort materiaal in depot, niet gescheiden.
Los gestort materiaal in depot, niet gescheiden.

12. Verzorging van natuurbehoud en natuurontwikkeling

Hiertoe te rekenen: maaibeleid, afvoerbeleid, begrazing door schapen of runderen, broedplaatsen, nestkasten, insectenhotels, GUR instelling kwetsbare plekken, controle eikenprocessierups, biotoopbeheer, voorlichting, inventarisatie.

Bescherming van mierenhoop door aan te geven als G.U.R.
Bescherming van mierenhoop door aan te geven als G.U.R.
Waarschuwingsinformatie geplaatst door de greenkeeper.
Waarschuwingsinformatie geplaatst door de greenkeeper.

Tijdig bestrijden van de processierups.
Tijdig bestrijden van de processierups.
Tijdig bestrijden van de processierups.
Tijdig bestrijden van de processierups.

Ecologisch beheer gericht op rijke rough.
Ecologisch beheer gericht op rijke rough.
Ecologisch beheer gericht op rijke rough.
Ecologisch beheer gericht op rijke rough.

Zo mogelijk rondleidingen verzorgen.
Zo mogelijk rondleidingen verzorgen.
Zo mogelijk rondleidingen verzorgen.
Zo mogelijk rondleidingen verzorgen.

GEO certificering en informatie aanbieden gaat samen.
GEO certificering en informatie aanbieden gaat samen.
Breed aanbod van natuurgerichte informatie.
Breed aanbod van natuurgerichte informatie.

13. Verzorging van moderne, toegepaste technieken

Hiertoe te rekenen: scheiden van afval, informatieverwerking vochtgehalten, mineralen en groei van het gras, Integrated Sensor System, Plant Care Mini-Logger, daktuinen, duurzame energie, wadi's, weerstation, robotmaaiers, maaien met gps-techniek etc. etc. .

Aanbod van scheiding van afval in gefixeerde afvalbakken.
Aanbod van scheiding van afval in gefixeerde afvalbakken.
Greeneyes overzicht actuele verdamping.
Greeneyes overzicht actuele verdamping.

Programming ISS Repeater on Course.
Programming ISS Repeater on Course.
Plant Control meetapparatuur voor vochtgehalte en temperatuur van de bodem
Plant Control meetapparatuur voor vochtgehalte en temperatuur van de bodem

Een groen dak of dakbeplanting.
Een groen dak of dakbeplanting.
Duurzame energie met de Smartflower, design Zonnebloem met hier uitgeklapte bloembladen.
Duurzame energie met de Smartflower, design Zonnebloem met hier uitgeklapte bloembladen.

Speelt de greenkeeper golf?

Het is niet automatisch zo dat de greenkeeper gratis gebruik kan maken van de baan waar wordt gewerkt. Zo ook niet dat iedere greenkeeper ook golf speelt. Voor het inleven in de wereld van de golfer en klantgericht opstellen, waarmee hij dagelijks wordt geconfronteerd, wel een veel gewenste zaak.

Opleiding en vorming

De golfwereld is turbulent en staat voor grote uitdagingen wat betreft ‘het hoofd boven water te houden’. Dit heeft alles te maken met de groeiende behoefte aan vakkundig personeel, de concurrerende positie van de golfbaan, de ontwikkelingen omtrent wet- en regelgeving met betrekking tot duurzaamheid, het milieu en de natuur. Maar evenzeer met snel veranderende techniek, automatisering en machinepark.

Voor de greenkeepers betekent dit aandacht voor een gedegen opleiding en vervolgens ook bij- en nascholing. Het agrarisch onderwijs of het groene onderwijs in Nederland, biedt steeds meer en betere mogelijkheden. Aangestuurd ook door samenwerking met de NGA (Nederlandse Greenkeepers Associatie), de NGF(Nederlandse Golf Federatie) en de NVG (Nederlandse Vereniging van Golfaccommodaties). Ten behoeve van financiële steun daar waar nodig, is 'Pro Turf Care' opgericht. De website van de NGA zegt over Pro Turf Care:

Pro Turf Care heeft als doelstelling het bevorderen van het opleidingsniveau en de verdere professionele ontwikkeling van degenen die zich bezighouden met de aanleg, het beheer en het onderhoud van de golfbaan en sportvelden. Zij ondersteunt initiatieven voor de verdere vakinhoudelijke ontwikkeling met een financiële bijdrage die wordt verkregen van bedrijven en instellingen uit de branche.

Dat ook in het verleden het realiseren van vaklieden geen eenvoudige zaak was, blijkt wel uit het de inzet van het vroegere bedrijf Heijmans Sport en Groen (tegenwoordig De Enk groen en golf), dat in 2010 een eigen bedrijfsschool is gestart. Begonnen werd destijds met twintig scholieren die drie jaar lang een opleidingsprogramma volgden, waarbij werken en leren wordt gecombineerd. Deze opleiding werd samen met P3 Transfer (ROC West Brabant) ontwikkeld.

Niveau's

Binnen het Middelbaar Beroeps Onderwijs richting Agrarische sector, wordt op veel AOC’s (Agrarisch Opleidings Centrum), tegenwoordig ook het Groene Lyceum, de groenopleiding voor Hovenier, Groenbeheerder, Parkbeheerder of Groenvoorziening gegeven. Deze opleidingen zijn er op niveau 3 en 4.

  • Niveau 3 leidt op tot vakbekwaam medewerker en richt zich behalve op het coördineren van werkzaamheden vooral ook op het zelf uitvoeren ervan.

  • Niveau 4 richt zich meer op het organiseren en adviseren en besteedt ook meer aandacht aan het binnen halen van opdrachten, bewaken van het budget en opstellen van plannen voor inrichting en onderhoud.

Met de altijd aanhoudende veranderingen in het onderwijs is er binnen het VMBO de basisberoepsgerichte of kaderberoepsgerichte leerweg, met de mogelijkheid na leerjaar 2 te kiezen voor de vakmanschapsroute. Dit een doorlopende leerlijn waarbij leerjaar 3 en 4 van het vmbo zijn samengevoegd met leerjaar 1 en 2 van het mbo. Een opleiding dus die bestaat uit vmbo en mbo programma onderdelen, waarvan één van de praktijkvakrichtingen Groen is (medewerker hovenier).

Modulaire opbouw

Zo wordt op diverse locaties binnen het groenonderwijs, sinds enkele jaren ook de specialisatie Greenkeeper aangeboden. Veelal met modulaire opgebouwde opleidingen. Geen dagopleidingen (BOL – beroepsopleidende leerweg), maar cursorisch onderwijs of gecombineerd met werk (BBL – beroepsbegeleidende leerweg).

In het huidige, competentiegericht onderwijs, moet bij de opleidingen voor greenkeepers gedacht worden aan competenties als: enthousiast en energiek, klantgerichtheid, creativiteit, financieel bewustzijn, inzicht hebben in de omgeving, teamspeler, communicatief.

Bij het modulair opgebouwde onderwijs kun je in de basis van de opleiding greenkeeper, denken aan modules als:

a. **Gras & Toplaag** (inhoud: Grassen, onkruiden & ecologie, Bodem en waterhuishouding, Bemesting, ziekten en plagen, Golfbaan en golfsport en GEO-certificering)

Gras door de baan in verschillende stadia.
Gras door de baan in verschillende stadia.
Aantasting van de green door Sneeuwschimmel.
Aantasting van de green door Sneeuwschimmel.

b. **Gras & Onderhoud** (inhoud: Voorbereiding in de vorm van baanopdrachten, Onderhoud grasmat en toplaag, Theorie en praktijk maaimachines, Theorie en praktijk machinaal onderhoud, Theorie en praktijk handmatig onderhoud, Innovatiecaroussel, Toets (theorie en praktijk))

Toplaagverzorging.
Toplaagverzorging.
Machineonderhoud op de werkplaats.
Machineonderhoud op de werkplaats.

c. **Gras & Accommodaties (inhoud: Meten en uitzetten, Verhardingen en halfverhardigen, Hekwerken en terreinmeubilair, Drainage en voorzieningen)

[Meten en uitzetten bij drainagewerkzaamheden e.d.] [Meten en uitzetten bij drainagewerkzaamheden e.d.]
d. **Gras & Beplantingen** (inhoud: Herkennen van boom- en struiksoorten, Begeleidingssnoei, Planmatig beheer en onderhoud)
[Machinaal knippen van hagen door de baan.] [Handmatig snoeiwerk in de winterperiode.]
e. **Gras & Wettelijk kader
(inhoud: Certificaat VCA of BVO, Certificaat Tuin- en parkmachines, Wet Natuurbescherming en Bestendig Beheer)

Het GEO Certificaat.
Het GEO Certificaat.
Golf & Natuur, internationaal erkend.
Golf & Natuur, internationaal erkend.

Twee opleidingen in Nederland worden ondersteund door de NGA (Nederlandse Greenkeepers Associatie), te weten: 1. Het IPC Groene Ruimte (voorziet in de vraag van assistent-greenkeeper, assistent- terreinmeester en vervolgens greenkeeper, terreinmeester), 2. De HAS Kennistransfer en Bedrijfsopleidingen (voorziet in de vraag van hoofdgreenkeeper en expert natuurgrasvelden).

Het logo van IPC Groene Ruimte.
Het logo van IPC Groene Ruimte.
Het logo van de HAS.
Het logo van de HAS.

Functionaliteit

Heeft de greenkeeper invloedt op de kwaliteit van de baan?

Binnen de uit te voeren werkzaamheden van het baanonderhoud, oefent de greenkeeper wel degelijk invloed uit op de baan. Primair is dit op de kwaliteit van de baan, van tee en fairway tot green. Daarbinnen op alle voorkomende zaken als hindernissen (bunkers, waterpartijen), de rough, bomen en andere beplanting als ook op faciliteiten zoals bebording, bewegwijzering, geleidingselementen, banken, afvalbakken, balwassers, etc. etc. En niet te vergeten de paden, wegen en bruggen.

Hier bepaalt de greenkeeper hoe de baan er kwalitatief uitziet door alle werkzaamheden die al dan niet (goed) worden verricht.

Negatieve resultaten zijn helaas overal op golfbanen waarneembaar. Denk hierbij aan mechanische beschadigingen door machines in de fairway of op de green, maar ook in bunkers. Slecht aangelegd of slecht onderhouden halfverhardingen of straatwerk, ontbrekende kantopsluiting, erosieplekken bij banken e.d. zijn veel voorkomende zaken.

Gaten laten voor wat ze zijn, levert natte plekken op.
Gaten laten voor wat ze zijn, levert natte plekken op.
Te brede machines gebruiken op smal pad levert kantschade op in de bochten.
Te brede machines gebruiken op smal pad levert kantschade op in de bochten.

Schade door op het verkeerde moment te verticuteren.
Schade door op het verkeerde moment te verticuteren.
Door verticuteerpennen omhoog getrokken cupinhoud.
Door verticuteerpennen omhoog getrokken cupinhoud.

Niet minder belangrijk maar wel ingrijpend, is de omgang met aanwezige beplanting en bomen. Het onnodig verwijderen van beeldbepalende bomen komt nogal eens voor, zo ook het aanplanten van beeldbelemmerende bomen. Bomen en struiken moeten zwaar concurreren tegen de inzet van steeds grotere machines en de druk van snel willen werken en snel laten spelen.

Ook binnen ecologische benadering van de golfbaan, oefent de greenkeeper sterke invloed uit op het natuureffect, op de diversiteit van flora en fauna en op de mogelijkheden van en ruimte voor natuurontwikkeling. Te denken valt hier aan de maaitijden en maaifrequentie van de rough, de inzet van schapen om te grazen in de rough, beschermende maatregelen en hulpmiddelen voor insecten, dieren en vogels. Hiervoor wordt verwezen naar de hoofdstukken Natuur, Boom en Beplanting.

Belangrijk hierbij is de anticipatie op nieuwe wet- en regelgeving, technische vooruitgang en internationale ontwikkelingen. Te denken valt aan het gebruiksverbod van gewasbeschermingsmiddelen in 2020, onderzoeken van bv. het Sports Turf and Research Institute, GEO-certificering (Golf Environment Organization), ziektebestrijding met UV-C straling, inzet van zonne-energie, onbemande maaimachines, etc. Niet minder belangrijk is de taak van gastheer of gastvrouw, waarbij wordt verwacht dat de greenkeeper betrokken en vriendelijk is naar de golfers. Maar zo mogelijk ook excursies en rondleidingen leidt, bv. gericht op natuur in de baan.

Kwaliteitstools

Kwaliteitstools, terminologie die we steeds veelvuldiger in de wereld van de greenkeeper gebezigd zien. Een en ander onder druk van toenemende commerciële belangen enerzijds en de ontwikkeling van nieuwe technologie en inzichten anderzijds.

Valkuil hierbij voor de greenkeeper, is de groeiende afstand van affiniteit (groene vingers), tussen concrete uitvoering van werkzaamheden in het veld, en de toenemende zit achter de computer op het kantoor. Of het nu om organisatie van werkzaamheden gaat, over inzet van personeel (personen) en machines of over beregening of bemesting, zelfs het maaiwerk wordt overgenomen door onbemande maaimachines!

Meten is weten en zo wordt er steeds meer gemeten met steeds modernere en geavanceerder materiaal, om vervolgens keuzes mogelijk te maken. Denk hierbij aan het gewenste kwaliteitsniveau van het onderhoud van de golfbaan, van de grondwaterstand, het waterverbruiksniveau van gras per green of per hole, de waterbehoefte van bomen door de baan, kwaliteit van het oppervlakte water, het elektrisch aangedreven pneumatisch inzaaien, het verrichten van meerdere bewerkingen in één werkgang (bv. de Zocon Greenkeeper - gericht op onkruid verwijderen, molshopen vlak maken, dode grassen uitkammen, zaaibed voorbereiden voor het graszaad en het activeren van het bodemleven), applicatie gekoppelde GPS modems zoals onderhoudsmachines uitgerust met een GPS/GPRS databox (Dmi Golf Report, etc.

Groenbedrijven versus greenkeeper

Groenbedrijven relatie golfbaan en greenkeeper:

  • Hollandsche Greenkeeping Maatschappij B.V.,

  • AHA de Man B.V.,

  • SBA Golf & Groen B.V. (ook bekend als Mourik Golf & Groen),

  • De Ridder Golf-, Sport- en Groenvoorzieningen,

  • De Enk groen en golf (Voorheen Heijmans Sport en Groen B.V.),

  • Berkelmans Greenkeeping B.V.,

  • Grontmij,

  • Gras Totaal Beheer Oskam,

  • Oosthoek Groep B.V.,

  • Dijk Hoveniersbedrijf,

  • Vos Ruinerwold Golf B.V.

Historisch gezien zijn enkele groenbedrijven, pas na enige jaren na de start van de golfbranche ingestapt en hebben uiteindelijk een steeds groter aandeel opgeëist in de aanleg, beheer, onderhoud of werkzaamheden op en rond golfbanen.

Grotere partijen zijn zelfs dienstbaar bij het verkrijgen van vergunningen en financiering.

Bij het overgaan van eigen greenkeeping op golfbanen, naar uitbesteding, zijn verschillende constructies ontstaan, maar overwegend wordt daarbij het aanwezige baanpersoneel en machinepark overgenomen.

Deze groenbedrijven ontwikkelden zich niet slechts in de uitvoering van onderhoudswerkzaamheden, maar richtten hun focus op vernieuwing en innovatie. Gevolg; aandacht voor planontwikkeling, nieuwe aanleg, alle renovatiewerkzaamheden, specialisatie in water management en bomenonderhoud, daktuinbeplanting, bestrating en verharding, ecologische beheer en natuurontwikkeling, bewaakt parkeren, accommodatieonderhoud, technische installaties en van drivingrangeballen verzamelen tot de ballenmachine. Daar waar gewenst, aanvullend met kunstgrasverwerking.

Maar ook niet te vergeten de inzet en ontwikkeling van steeds modernere machines, GPS-systemen, laser e.d. Waren groenbedrijven al bekend met samenwerking tussen opdrachtgever en uitvoerder, uitbreiding met dienstverlening aan partijen als gebruikers (golfers), clubs of verenigingen en natuur- en milieubelangen zijn continue te optimaliseren.

Veiligheid

onderdeel/greenkeeper.txt · Laatst gewijzigd: 2017/09/13 16:56 door Herman H. Berteler