Bel

Definitie

Scheepsbel met klepel.
Scheepsbel met klepel.

De bel waarop we hier doelen is die in de vorm van een klepelklok die doorgaans hangend, met behulp van een klepel en een daaraan verbonden touw, met de hand tot bellen, klingelen of luiden wordt gebracht.

Er zijn ook buismodellen in gebruik die ook wel als 'gong' worden aangeduid.

Golfregels

Welke relatie heeft de bel met de spelregels? Graag verwijzen wij hiervoor naar de meest recente Golfregels en Amateurstatus Regels van de Nederlandse Golf Federatie of naar Rules of Golf and the Rules of Amateur Status.

Verwezen wordt naar:

Deel II Definities:

Obstakels – Obstructions

Zie ook Baan

Functie

Doel en functie van de bel is tweeledig, te weten uit oogpunt van veiligheid en speeltempo. Dit wanneer spelers vanaf de tee een zg. 'blinde hole' hebben en waarbij spelers de achterop komende spelers uit veiligheid voor hen zelf, kenbaar willen maken dat de fairway of de green vrij is. Het is echter een vorm van etiquette of de plaatselijke regel m.b.t. gebruik van de bel wordt gehanteerd.

Niet op elke baan of hole met vergelijkbare, blinde of riskante situaties, wordt een bel als middel gebruikt. Dit is zaak van de exploitant en/of vereniging.

Het functioneren van de bel of m.a.w. het hanteren door de spelers van de bel, wordt in sterke mate beïnvloed door factoren als zichtbaarheid (waarneembaar) van de bel voor de spelers, de situering in de baan en het bedieningsgemak. Een klepel zonder touw belt moeilijk!

Hoog gehangen bel naast de baan, in de rough, waarbij de klepel is voorzien van een lang touw.
Hoog gehangen bel naast de baan, in de rough, waarbij de klepel is voorzien van een lang touw.
Lage constructie in talud van een greppel, met een buisbel met korte klepelgrip.
Lage constructie in talud van een greppel, met een buisbel met korte klepelgrip.
Belhouder in slagboomconstructie, door de baan.
Belhouder in slagboomconstructie, door de baan.

Aan de functionaliteit van het belgeluid als waarschuwingssignaal, kan worden getwijfeld om de volgende redenen;

  • het is niet altijd waarneembaar of bekend of er spelers vooruit lopen,
  • ook is het niet waarneembaar waar de spelers zich bevinden t.o.v. de bel,
  • door slechts 1 x bellen is het geluid niet of nauwelijks opvallend (dragend),
  • door wind en windrichting draagt het geluid bv. niet of nauwelijks richting de achterop komende spelers,
  • bij enige onoplettendheid van achterop komende spelers is de waarneembaarheid van het belgeluid nagenoeg nihil.

Het vaak bij de **belhole** gehanteerde bord met opschrift, “Wacht met afslaan tot de bel is gegaan”, roept dan ook veel vraagtekens op.

Als alternatief worden uit oogmerk van veiligheid, wel hoog geplaatste spiegels gebruikt of uitkijktorens.

Alternatief voor de bel kan een uitkijktoren zijn.
Alternatief voor de bel kan een uitkijktoren zijn.

Vorm

Meest voorkomende vorm van de bel zelf is die van een bronzen klok of koperen ‘scheepsbel’, waarbij gebeld wordt met de klepel. Dit m.b.v. bijvoorbeeld een koord of touw onderaan de klepel en waarmee met de hand de klepel heen en weer wordt geslingerd. Er zijn ook bellen op banen in gebruik waarbij de klepel buiten de bel hangt.

De belhouder is de constructie waaraan de bel is opgehangen. Deze is slechts zelden modern of kunstzinnig van vorm. Ze is overwegend traditioneel en bestaat uit een raamwerk van hout of metaal of uit een verticale of schuine, houten of metalen staander al dan niet met een dwarshout (winkelhaak met schoor).

Vaak zijn de bellen dof of mat, soms blinkend. Op de foto's ontbreekt een touw aan de klepel en is een klepel naast de klok zichtbaar. Ook toont een foto een houten staander met metalen haak en blinkende bel.

Moderne of kunstzinnige uitvoering van een belhouder.
Moderne of kunstzinnige uitvoering van een belhouder.
Opgehangen in metalen raamwerk.
Opgehangen in metalen raamwerk.
Houten L constructie met schoor.
Houten L constructie met schoor.

Metalen hoekconstructie met sierschoor.
Metalen hoekconstructie met sierschoor.
Metalen L constructie zonder schoor. Klepel buitenkant bel.
Metalen L constructie zonder schoor. Klepel buitenkant bel.
Bel met klepel naast de bel.
Bel met klepel naast de bel.

Scheepsbel waarbij klepel is voorzien van ketting en golfbalgrip.
Scheepsbel waarbij klepel is voorzien van ketting en golfbalgrip.
Paalbevestiging glanzende bel, met instructiebord.
Paalbevestiging glanzende bel, met instructiebord.

Buisbel of Gong

Er zijn ook andere vormen van de bel in gebruik, zoals bv. een stalen buis waarop met een ‘hamer’ of ander hard voorwerp wordt geslagen of waarin met een soort van klepel wordt gebeld. Deze buisbel, ook wel aangeduid als gong, kan verschillen van lengte en diameter. Zie de foto's onder Veiligheid.

Buisbel met inwendige metalen staander en hamer als klepel.
Buisbel met inwendige metalen staander en hamer als klepel.
Buismodel bel of gong met klepel aan een ketting buiten de bel. Gecombineerd met informatiebord. Geheel in staalconstructie.
Buismodel bel of gong met klepel aan een ketting buiten de bel. Gecombineerd met informatiebord. Geheel in staalconstructie.

Lange buisbel met lang koord aan de binnenklepel.
Lange buisbel met lang koord aan de binnenklepel.
Buismodel bel of gong met inwendige klepel. Gehangen aan een rustieke houtconstructie.
Buismodel bel of gong met inwendige klepel. Gehangen aan een rustieke houtconstructie.

Rechthoekig metalen raamwerk met gong en vaste slingerklepel aan de buitenkant. Voorzien van een informatiebord.
Rechthoekig metalen raamwerk met gong en vaste slingerklepel aan de buitenkant. Voorzien van een informatiebord.
Raamwerkconstructie van hout voorzien van een buismodel bel of gong met aan klepel aan een ketting buiten de bel.
Raamwerkconstructie van hout voorzien van een buismodel bel of gong met aan klepel aan een ketting buiten de bel.

Geïmproviseerde constructie van buisbel met uitwendige klepel.
Geïmproviseerde constructie van buisbel met uitwendige klepel.
Buisbel of gong met inwendige klepel en klepelkoord.
Buisbel of gong met inwendige klepel en klepelkoord.

Techniek

De bel hangt meestal losjes, soms gefixeerd, aan een vaste arm of in een raamwerk. De klepel wordt met de hand heen en weer bewogen d.m.v. een koord of touw (soms metaal), waarbij de klepelbol tegen de rand van de klok slaat, aan de binnenkant van de klok. Enkele banen hanteren een bel met de klepel aan de buitenkant van de klok. Bij buisklokken wordt gebeld met een langwerpige klepel, hamer, gereedschap of bout die binnenin of van buitenaf de wand raakt.

Rechthoekig houten raamwerk gecombineerd met informatiebord. Geplaatst in aangelegde betredingsruimte voorzien van semi-verharding.
Rechthoekig houten raamwerk gecombineerd met informatiebord. Geplaatst in aangelegde betredingsruimte voorzien van semi-verharding.
Bel in winterperiode.
Bel in winterperiode.
Afwijkende belvorm met metalen klepelgrip.
Afwijkende belvorm met metalen klepelgrip.

Onderhoud

Aandachtspunten hier zijn de bevestiging van de klok aan het ophangpunt en het materiaal onderaan de klepel, waarmee de klepel heen en wordt geslagen. Veelal is dit een dik touw of koord met of zonder zware knoop erin of een lederen band al dan niet voorzien van knopen. Bij een koperen bel is het gebruikelijk dat deze glanst.

Ook de belhouder vraagt om regelmatige controle op slijtage of aantasting door weer en wind, waarbij afhankelijk van het materiaal roest of rotting ontstaat.

Door houtrot afgebroken paal van de buisbel of gong.
Door houtrot afgebroken paal van de buisbel of gong.

Veiligheid

Het veiligheidsaspect hier is de verbinding van de bel of gong aan de ophanging, de constructie van de ophanging zelf, de arm of het raamwerk (de belhouder), waaraan de klok is bevestigd. Tijdens het bellen komt er extra kracht op zowel de bevestigingspunten als de belhouder en dit moet de kwaliteit en zwaarte van de constructie kunnen verdragen als ook de weersinvloeden.

Onder het aspect veiligheid kan ook de informatieoverdracht worden gerekend, die aan de spelers wordt verstrekt via bebording vooraf op de tee, door de baan of bij de bel zelf (zie de foto’s). Een preventieve maatregel.

Instructie bord ten behoeve van de spelers.
Instructie bord ten behoeve van de spelers.
Veiligheidsaspect.
Veiligheidsaspect.

Op de belhole die veelal een blinde hole is, kunnen ook hoog geplaatste spiegels en uitkijktoren uitkomst bieden. Zie ook de Hoofdstukken Tee en Veiligheid.

onderdeel/bel.txt · Laatst gewijzigd: 2013/05/07 19:50 door Herman H. Berteler